Szeryf, mleczarz, piekarz, fryzjer, dozorca, dostawca, a nawet pracownik fabryki margaryny. Kaczor Donald może i nie kojarzy się z wzorowym pracownikiem miesiąca, ale trudno zarzucić mu brak doświadczenia zawodowego. Trzeci tom serii Wielcy bohaterowie Disneya przypomina, że na długo przed powstaniem LinkedIna najsłynniejszy kaczor świata posiadał CV, którego nie dałoby się zmieścić nawet na kilku stronach. Problem w tym, że większość jego angaży kończyła się katastrofą.
Donald szuka pracy. Kaczogród zaczyna się martwić
Przez dziesięciolecia Kaczor Donald zdążył zrobić właściwie wszystko. Bywał policjantem, szeryfem, mleczarzem, listonoszem, piekarzem, sprzedawcą i superbohaterem czy przedstawicielem zawodów, których prawdopodobnie nawet sam nie potrafiłby wymienić bez zajrzenia do własnego życiorysu. Niektóre zajęcia wykonywał przez kilka chwil, inne powracały w jego historiach wielokrotnie. Jedno pozostawało niezmienne: kiedy Donald podejmował pracę, można było być niemal pewnym, że coś pójdzie niezgodnie z planem.
I właśnie temu poświęcony jest trzeci tom serii Wielcy bohaterowie Disneya. Kaczor Donald, zatytułowany Kaczor pracujący. „Kto podskoczy szeryfowi?” oraz inne historie. Pomysł na antologię jest prosty, ale wyjątkowo dobrze pasuje do tej postaci. Donald często funkcjonuje przecież w świadomości czytelników jako kaczor wybuchowy, pechowy i niespecjalnie przepadający za wysiłkiem. Jednocześnie historia komiksów Disneya pokazuje coś zupełnie innego – to bohater, który właściwie bez przerwy próbuje gdzieś zarobić, utrzymać dom i Hyzia, Dyzia oraz Zyzia albo po prostu znaleźć sposób na poprawienie swojej sytuacji finansowej, nie tracąc przy tym zapału i optymizmu. W oficjalnym opisie tomu przypomniano, że już w gazetowych paskach Ala Taliaferro Donald wykonywał niezliczone zawody, a później Carl Barks i kolejni autorzy jeszcze mocniej rozbudowali jego zawodowe CV.
To bardzo wdzięczny motyw przewodni, ponieważ pozwala pokazać Donalda właściwie ze wszystkich stron. Ambitnego. Leniwego. Zarozumiałego. Pomysłowego. Upartego. I oczywiście wściekłego, gdy po raz kolejny okazuje się, że świat nie zamierza współpracować z jego genialnym planem. Dzięki temu czytelnik z łatwością może się identyfikować z naszym opierzonym bohaterem.
Carl Barks melduje się do pracy
Najważniejszym nazwiskiem w albumie pozostaje oczywiście Carl Barks. W zbiorze znalazło się jedenaście jego historii, wśród nich Kto podskoczy szeryfowi?, Ale jaja, Spoza zasp i rzek, Zepsuj to sam, Męka z mąką, Świeżo upieczony piekarz, Pies ratownik czy Kaczor mleczarz. Dla osób posiadających kolekcję Kaczogród Carla Barksa spora część tego materiału nie będzie więc nowością, ale dla czytelnika dopiero poznającego klasyczne historie Disneya jest to naprawdę solidny przekrój możliwości twórcy.
Szczególnie ważne miejsce zajmuje 32-stronicowe Kto podskoczy szeryfowi?. Donald, przekonany o swoich wyjątkowych kwalifikacjach dzięki znajomości westernów, zostaje zastępcą szeryfa w Dolinie Dwururki i próbuje poradzić sobie ze złodziejami bydła. Jak można się domyślić, teoria zdobyta przed ekranem niekoniecznie przekłada się na rzeczywiste kompetencje stróża prawa. To właściwie esencja najlepszego Donalda.
Bohater bardzo chce udowodnić wszystkim, że wie, co robi. Im bardziej jest o tym przekonany, tym większa szansa, że kilka stron później sytuacja wymknie się spod kontroli. Jednocześnie Donald nie jest zwykłym nieudacznikiem. Potrafi być odważny, sprytny i niezwykle zdeterminowany. Problem polega raczej na tym, że jego pewność siebie zazwyczaj wyprzedza umiejętności o kilka długości.
Barks świetnie wykorzystywał ten kontrast i nawet po kilkudziesięciu latach trudno nie docenić tempa jego krótszych historii. Punkt wyjścia, jedna wada Donalda, kilka coraz bardziej absurdalnych komplikacji i finał, w którym katastrofa okazuje się właściwie jedynym możliwym zakończeniem.
CV dłuższe niż cierpliwość Sknerusa
Zanim jednak przejdziemy do dłuższych opowieści, tom przypomina również o korzeniach komiksowego Donalda. Na początku znalazł się zestaw króciutkich pasków Ala Taliaferro, pisanych między innymi przez Homera Brightmana i Boba Karpa. Donald zostaje w nich strażakiem, dozorcą, optykiem, hydraulikiem, fryzjerem, policjantem, mleczarzem i zegarmistrzem.
Kilka kadrów. Jeden zawód. Jeden pomysł. I zazwyczaj jeden Donald, który jest święcie przekonany, że właśnie odkrył swoje prawdziwe powołanie. To drobny dodatek, ale bardzo dobrze wprowadza w temat albumu. Pokazuje też, jak mocno motyw kolejnych zawodów był wpisany w tę postać praktycznie od początku jej komiksowej kariery. Donald nigdy nie potrzebował wielkich wypraw ani skarbów, żeby powstała dobra historia. Czasami wystarczała zwykła praca, odrobina jego temperamentu i jedna rzecz, która mogła pójść źle. Reszta robiła się właściwie sama.
Nie samym Barksem Donald żyje
Najciekawsze dla osób posiadających już obszerne kolekcje klasycznych kaczych komiksów mogą być jednak historie innych autorów. Tom nie kończy się bowiem na Barksie. Pojawiają się tutaj między innymi Giorgio Cavazzano, Tony Strobl, Marco Rota, Volker Reiche, Don Rosa, William Van Horn, Bas Heymans oraz Vicar. Część tych komiksów ukazuje się w Polsce po raz pierwszy.
Szczególnie interesująco prezentują się Dojazdy do pracy Marco Roty. To aż 36-stronicowa opowieść, w której Donald próbuje uciec od miejskiego życia, ale odkrywa pewien niewielki problem: nadal musi jakoś dostać się do pracy. I właśnie coś tak banalnego jak codzienny dojazd staje się pretekstem do rozbudowanej komedii pomyłek. Historia była polską premierą w tym albumie.
Zresztą sama idea jest bardzo donaldowa. Donald próbuje poprawić sobie życie. Podejmuje pozornie rozsądną decyzję. Następnie rzeczywistość zaczyna systematycznie udowadniać mu, że należało zostać w łóżku. Wśród premierowych materiałów znalazły się także Wiecznie spóźniony z rysunkami Giorgio Cavazzano, Dzień z życia redakcji Tony’ego Strobla, Tapeta i poeta Volkera Reichego oraz 20-stronicowe Szpiegostwo w Eleganckim Ekspresie Jana Krusego i Basa Heymansa.
Dzięki temu album nie jest wyłącznie kolejną paczką Barksa w nowej okładce. Różnice między poszczególnymi szkołami rysowania i sposobami prowadzenia historii są widoczne, a obserwowanie, jak kolejni autorzy interpretują ten sam zestaw cech Donalda, należy do najciekawszych elementów takich antologii.
Donald kontra etat
Temat pracy okazuje się również dobrym sposobem na pokazanie, dlaczego Donald pozostaje tak łatwą do polubienia postacią. Nie jest milionerem jak Sknerus. Nie posiada szczęścia Gogusia. Nie jest też genialnym wynalazcą pokroju Diodaka. Musi zapłacić rachunki. Musi utrzymać dom. Musi znaleźć zatrudnienie. Musi czasami znosić szefa, którego najchętniej wysłałby na bezterminowy urlop na drugi koniec Kaczogrodu. Brzmi znajomo? Donald Duck to trochę taki Al Bundy z serialu plus dziób.
Oczywiście komiksy doprowadzają tę codzienność do absurdu, ale u podstaw wielu historii pozostają bardzo zwyczajne frustracje. Dojazdy, spóźnienia, niskie wynagrodzenie, niekompetentni przełożeni, praca poniżej kwalifikacji czy próby znalezienia sposobu na łatwiejsze zarabianie pieniędzy. Któż z nas chociaż raz sam tego nie przeżywał.
Donald jest najbardziej interesujący właśnie wtedy, gdy świat rzuca mu pod nogi serię drobnych problemów, a on reaguje na nie tak, jak reagować zdecydowanie nie powinien. Najpierw irytacja. Potem genialny pomysł. Następnie katastrofa. A na końcu rachunek za szkody.
324 strony, ale nie wszystko będzie nowe
Największym problemem tomu pozostaje kwestia powtórek. Album ma 324 strony, a jego cena okładkowa wynosi 99,99 zł. Otrzymujemy twardą oprawę, przedmowę, krótkie wprowadzenia do poszczególnych komiksów oraz dodatkowy materiał redakcyjny, w tym wywiad z Hugonem Saurerem. Za okładkę odpowiada Flemming Andersen, a polskie tłumaczenie przygotował Jacek Drewnowski.
Tyle że znaczna część zawartości była już wcześniej dostępna po polsku. Szczególnie odczują to osoby, które systematycznie kupowały Kaczogród Carla Barksa. Co więcej, historie Dona Rosy i Williama Van Horna umieszczone w tym tomie pojawiły się stosunkowo niedawno także w albumie Nasz wielki Donald.
I tutaj ocena atrakcyjności wydania będzie mocno zależna od posiadanej kolekcji. Jeśli ktoś, tak jak ja, dopiero buduje bibliotekę komiksów Disneya, dostaje pokaźną porcję klasycznych i nowszych historii w jednym eleganckim albumie. Do tej pory moja kolekcja składała się głównie z komiksów Kaczor Donald, Giganta i okazjonalnie jakiegoś Mamuta. Byłam pod wrażeniem tego pięknego wydania w twardej oprawie, jakościowego papieru i barwnych ilustracji. Jest tu wszystko, co zachwycało mnie w wydaniu komiksu W.I.T.C.H..
Jeśli półka ugina się już od Kaczogrodów, Rosy i kolejnych wydań specjalnych, może się okazać, że część tomu zna się niemal na pamięć. Donald pracuje. Portfel kolekcjonera również.
Sprawdź też: „Wujek Sknerus, Kaczor Donald Ucieczka z Zakazanej Doliny” – recenzja komiksu
Album, który bardzo dobrze rozumie swojego bohatera
Największą zaletą Kaczora pracującego jest jednak spójność pomysłu.
To nie jest losowa antologia, w której obok siebie ułożono kilkanaście popularnych historii. Motyw kolejnych zawodów pozwala prześledzić jeden z najważniejszych elementów charakteru Donalda i jednocześnie zobaczyć, jak zmieniał się sposób opowiadania o nim na przestrzeni dekad.
Od króciutkich pasków Taliaferro. Przez klasykę Barksa. Po Rotę, Cavazzano, Rosę, Van Horna czy Heymansa. Zmieniają się kreska, tempo narracji i długość opowieści, ale Donald pozostaje Donaldem. Chce zdobyć środki by mieć święty spokój. Najlepiej chciałby zarobić dużo i przy okazji zrobić niewiele. Los jednak ma wobec niego inne plany. I chyba właśnie dlatego te historie starzeją się znacznie wolniej, niż mogłoby się wydawać.
Pracownik miesiąca? Może w przyszłym miesiącu
Kaczor pracujący przypomina, że Donald wcale nie jest bohaterem definiowanym przez lenistwo. Wręcz przeciwnie. Ten kaczor pracuje niemal bez przerwy w pogoni za lepszej jakości życiem. Po prostu wyjątkowo często robi to w zawodzie, do którego kompletnie się nie nadaje. Albo podejmuje pracę z ogromnym entuzjazmem, który wyparowuje po pierwszym problemie. Często też dochodzi do wniosku, że znalazł doskonały sposób na obejście wszystkich trudności. I wtedy zaczynają się najlepsze opowiastki. Bez przeciwności losu historie nie bawiłyby całych pokoleń. Zresztą umówmy się – każdy z nas ma w swojej sieci znajomych czy rodzinie kogoś o podobnych trudnościach w pracy do naszego płetwiastego protagonisty.
Podsumowanie
Trzeci tom Wielkich bohaterów Disneya jest więc bardzo przyjemnym przekrojem zawodowej kariery Donalda i jednocześnie albumem pokazującym, jak uniwersalna jest jego postać. Klasyczne historie Barksa nadal mają fantastyczne tempo, krótkie paski dobrze przypominają początki komiksowego bohatera, a premierowe w Polsce opowieści Roty, Cavazzano, Reichego czy Heymansa dają bardziej obeznanym czytelnikom coś nowego, czego od lat brakowało na ich półkach. Pełna lista tomu obejmuje dziewiętnaście dłuższych komiksów, zestaw klasycznych pasków oraz materiały redakcyjne. Szkoda tylko, że tak duża część albumu jest dobrze znana posiadaczom wcześniejszych wydań. Dla nowych czytelników (takich jak ja) to niewielki problem. Dla kolekcjonerów, znacznie większy. Ale nawet wtedy trudno odmówić temu wydaniu jednego: temat został dobrany znakomicie. Bo jeżeli istnieje bohater, który może jednego dnia zostać szeryfem, drugiego mleczarzem, trzeciego piekarzem, a czwartego wrócić do polerowania monet w skarbcu swojego skąpego wuja, jest nim właśnie Kaczor Donald.
Sprawdź też: Sknerus. Smok z Glasgow – recenzja komiksu – Młody Sknerus aktorem?
„Kaczor pracujący to świetnie skomponowana antologia, która z humorem pokazuje zawodowe perypetie Donalda, oferując klasyczne historie Carla Barksa, różnorodne style rysunkowe i premierowe w Polsce opowieści. Choć album zachwyca jakością wydania i trafnym motywem przewodnim, liczne powtórki z wcześniejszych publikacji mogą rozczarować wieloletnich kolekcjonerów.”
