Mimo upływu lat co jakiś czas w mediach wypływa utrwalony w świadomości zbiorowej obraz stereotypowego gracza jako osoby spędzającej niezliczone godziny przy komputerze i nie znającej innych form rozrywki poza grami. Nie zdziwi was jednak, że jak dotąd jeszcze nigdy nie spotkałem takiego osobnika. Nierzadko jednak gry bywają wstępem do zainteresowania się jakąś szerszą tematyką należącą do innego działu kultury, zwłaszcza jeśli gra oparta jest lub nawiązuje np. do jakiejś książki. Właśnie o takich tytułach zamierzam opowiedzieć w poniższym tekście.
Nadciąga Biały Wilk
Pozwolę sobie zacząć od prawdopodobnie najsłynniejszej produkcji tego typu. Mam tu właściwie na myśli pewną trylogię, uwielbianą zwłaszcza w naszym kraju i nie chodzi tu o Gothica. Zza rogu wychyla się bowiem Andrzej Sapkowski z swoimi książkami oraz CD Projekt z trzema fabularnymi grami akcji i kilkoma pomniejszymi tytułami po drodze. Oczywiście nie można zapomnieć także o czwartej produkcji, której zapowiedzią całkiem niedawno nas uraczyli. Nie powstałyby one gdyby nie świat, którego zarysy powstały kilkanaście lat wcześniej w opowiadaniach przez pewnego ekonomistę z wykształcenia. Został on potem znacznie dopracowany na przestrzeni pięciu powieści, a dwa spin-offy dostarczyły jeszcze więcej smaczków.
Co prawda żadna z gier nie została bezpośrednio oparta na książkach, a szczegóły chronologiczne między nimi nierzadko kłócą się ze sobą, to jednak każda z części garściami czerpie z tomów słynących na całym świecie. Gdy chodzi zaś o sławę to mimo nieporozumień na linii pisarz-studio obie strony wzajemnie przysparzają sobie popularności. Wiedźmińskiej trylogii trzeba oddać to, że stara się nieco uporządkować chaotycznie tworzony świat z książek, nie bojąc się jednak dodawać sporo od siebie lub też nieco naginać „kanon”(jak to ma miejsce w przypadku kuszy w trzeciej części. Warto też wrócić uwagę, że podczas gdy książkowy Geralt na każdym kroku starał się zachować neutralność (co nieczęsto mu się udawało), tak w grach prawie na każdym kroku fabuła zmusza go do zanurzenia się w większej lub mniejszej polityce.
Niezwyciężony – kolejny przykład z naszego podwórka
Andrzej Sapkowski to drugi najczęściej tłumaczony polski autor fantastyki. W tym rankingu wyprzedza go bowiem pisarz, który zaczął tworzyć kilkadziesiąt lat wcześniej, jednak ich kariery zazębiły się o kilka lat, mimo że panowie tworzyli w dwóch odmiennych gałęziach gatunku. Mam bowiem na myśli Stanisława Lema, którego dzieła zostały kilkukrotnie zaadaptowane do innego medium. Pierwsza część serii Dead Space w aspekcie fabularnym mocno czerpała z jednego sztandarowego dzieła, jakim było Solaris. Niedawno jednak ukazała się adaptacja innej jego powieści – Niezwyciężonego, która spotkała się z całkiem ciepłym przyjęciem wśród graczy.
Niezwyciężony nie jest jednak produkcją po rant wypełnioną akcją, lecz naśladuje on twórczość pisarza, dla którego futurystyczny świat był kanwą dla głębszych rozmyślań moralnych i etycznych. Postawienie na mechaniki zbliżone do klasycznego walking sima pozwoliło Starward Industries skupić się na stworzeniu dojrzałej narracji. Obfituje ona w rozważania o miejscu naszego gatunku we wszechświecie, naszych przywarach, a także o możliwości istnienia innych cywilizacji w kosmosie, także takich, które składają się z robotów. Podczas eksploracji pozornie martwego świata, stanowiącej ogromną część rozgrywki napotkać można wiele nawiązań do innych dzieł Lema, ale też sama gra została utrzymana w estetyce nawiązującej do lat, w których powstawał książkowy Niezwyciężony.
Inkwizytor. Cóż nie poszło najlepiej
Cóż, nadal zostajemy na naszym podwórku, bo niedawno pojawiła się też inna gra, czerpiąca wiele z książek innego polskiego pisarza fantasy. Mowa tu bowiem o The Inquisitor – grze opartej na twórczości Jacka Piekary. Na początku XXI w. wypełnił on pustkę na półkach po Pani Jeziora swoim cyklem inkwizytorskim opowiadającym o licznych przygodach Mordimera Madderdina. Nie są to może bardzo ambitne dzieła, nie zmuszają do zatrzymania się i oddania rozważaniom, ale sam świat będący wariacją przełomu średniowiecza i renesansu z domieszką zjawisk nadprzyrodzonych zdecydowanie dał radę zainteresować wielu czytelników.
Sam The Inquisitor niestety okazał się klapą, a wiele recenzji przyznało, że od spalenia twórców na stosie uratowała tylko dobrze napisana fabuła. Historia nie opiera się na żadnej z książek, lecz jest nową, niekanoniczną przygodą inkwizytora. Zaskoczeniem nie powinno być to, że podczas poszukiwań wampira w Koenigstein gracze natkną się na nawiązania do innych doświadczeń Mordimera. The Dust pokusiło się także o odtworzenie wyjątkowej umiejętności głównego bohatera, który dzięki modlitewnej medytacji może przenosić się do mistycznego Nieświata. Niestety pod względem technicznym i mechanik gra spóźniła się o dobre kilkanaście lat, co jak wiemy poskutkowało bardzo chłodnym przyjęciem wśród graczy i wieloma dowcipami na temat gry.
Władca Pierścieni. Tego nie można było pominąć
Nie byłbym sobą, gdybym pominął mój ulubiony świat, stworzony w ubiegłym wieku przez pewnego skromnego profesora z Oksfordu. Jeśli jeszcze nie odgadliście o jakiej krainie mówię to zaznaczę, że wkraczamy do Śródziemia, które ilością growych adaptacji może konkurować chociażby z Gwiezdnymi Wojnami. Co ciekawe pierwsza z nich pojawiła się już w 1982 r. czyli niespełna 10 lat po śmierci J.R.R. Tolkiena. Obecnie można je podzielić na dwie duże grupy: tytuły czerpiące bezpośrednio z książek oraz produkcje oparte na filmowych adaptacjach Petera Jacksona. Obie kategorie obfitują jednak w bardzo ciekawe pozycje.
W serach wielu graczy złotymi zgłoskami zapisały się obie części Bitwy o Śródziemie razem z dodatkiem do drugiej – Królem Nazguli. Obie strategie czasu rzeczywistego pozwalają uświadczyć alternatywnych wersji Wojny o Pierścień przy okazji zaspokoić pytania z gatunku „co by było, gdyby?”. Obok nich stoi Lord of the Rings Online, czyli produkcja MMORPG ciagle rozwijana mimo upływu lat. Pozwala ona podróżować po różnych rejonach Śródziemia w tym samym przedziale czasowym, w którym Drużyna Pierścienia podróżowała do Mordoru. Ostatnie kilka lat przyniosło ze sobą kolejne kilka tytułów, które, choć nie mogą konkurować o miano arcydzieła, są jak najbardziej warte sprawdzenia. W Powrocie do Morii możemy jako jeden z krasnoludów ruszyć w opuszczony korytarz dawnego królestwa, które Gimli chce odzyskać po wydarzeniach znanych z Władcy Pierścieni. Owiany niesławą Gollum stara się natomiast opowiedzieć jak mogły wyglądać losy zniekształconego hobbita pomiędzy Hobbitem a Władcą Pierścieni, które przez samego Tolkiena zostały opisane bardzo zdawkowo. Oczywiście nie sposób nie wspomnieć w tym miejscu także o Cieniu Mordoru oraz Cieniu Wojny, które namieszały nieco w branży wprowadzeniem systemu Nemesis, jednak w sferze fabularnej ich twórcy pozwolili sobie na ogrom twórczości własnej.
Metro. Czas zanurzyć się w tunele
Tym razem przenosimy się w klimaty postapokaliptyczne, bowiem przenosimy się do rosyjskiej stolicy zniszczonej podczas wojny nuklearnej, a właściwie to tuneli metra leżących pod jej powierzchnią. Powieści Metro 2033, 2034 i 2035 przedstawiały losy młodego Artema. Jego podróże przez ciemne tunele (i nie tylko) są także pretekstem do opowieści o dojrzewaniu, ale również krytyki społeczeństwa i jego przywar. Na podstawie książkowej trylogii powstały dwa projekty pozwalające innym pisarzom na tworzenie własnych historii wpisujących się w założenia uniwersum. Sam Dmitry Glukhovsky natomiast brał czynny udział w powstawaniu trzech gier związanych ze stworzonym przez niego światem.
Metro 2033 zapożycza z książek wiele aspektów, w tym zarys fabuły, poszczególne wydarzenia czy ogólny klimat świata przedstawionego. Jednakże nie jest w stanie uciec od odwiecznego problemu związanego z przenoszeniem książek w realia growe, co oznacza, że filozoficzno-moralne rozważania idą nieco w odstawkę na rzecz płynniejszej akcji. Last Light natomiast odchodzi niemalże całkowicie od historii przedstawionej w środkowej części trylogii na rzecz towarzyszenia Artemowi, jednak można wyczuć subtelne nawiązania do dzieła pisanego. Metro Exodus można natomiast określić jako kontynuację zarówno poprzedniej gry, jak i finalnej części trylogii Glukhovsky’ego. Oferuje ona nie tylko spojrzenie na postapokaliptyczną powierzchnię, ale też skupia się na relacji Artema z jego żoną i teściem.
To tylko ułamek całości
W taki oto sposób docieramy pomału do mety, choć na tej liście mogło znaleźć się jeszcze więcej przykładów z kultowym już w Polsce Mount&Blade: Ogniem i Mieczem. Co ciekawe wszystkie dzieła czerpiące z twórczości Henryka Sienkiewicza wymagałyby osobnego artykułu.
Warto jednak zauważyć, że w większości przypadków przenoszenia książki na realia growe adaptacja stara się oddać klimat pierwowzoru. Nierzadko udaje się to nawet gdy produkcja musi zmienić wiele aspektów, by utrzymać zainteresowanie odbiorcy. Same rozbieżności między nimi są natomiast idealnym pretekstem by poznać dzieło, na podstawie którego dana gra powstała i być może zagłębić się w dane uniwersum lub twórczość autora.
